II Kliniczne Seminarium psychoonkologiczne w ujęciu psychoanalitycznym
II KLINICZNE SEMINARIUM PSYCHOONKOLOGICZNE
w ujęciu psychoanalitycznym 2026/2027
Warszawa/on-line (2 grupy)
.Onkologicznie chory pacjent, jego rodzina, dzieci
Onkologicznie chory psycholog, psychoterapeuta
Diagnoza terminalnej choroby nowotworowej konfrontuje człowieka z ostateczną granicą, uruchamiając w jego wnętrzu najgłębsze, często nieuświadomione lęki egzystencjalne. W dzisiejszych czasach, które tak chętnie wypierają temat przemijania, psychoanalityczne, psychosomatyczne, czyli pogłębione rozumienie wewnętrznego świata osób u kresu życia staje się nam szczególnie potrzebne.
Niestety, współczesna dydaktyka w szkołach psychoterapeutycznych, psychoanalitycznych rzadko dotyka tej problematyki, przez co terapeuci mają ograniczoną okazję, by zyskać wcześniejsze doświadczenie kliniczne i specyficzne zaplecze teoretyczne. Brak tego przygotowania może rodzić naturalne poczucie bezradności oraz lęk przed bezpośrednim rozmawianiem o odchodzeniu, umieraniu i przygotowaniu do śmierci.
Trudność w wypowiadaniu tych słów i dotykaniu tak bolesnych obszarów bywa wyrazem naszego własnego, ludzkiego oporu przed konfrontacją ze skończonością. Kiedy jednak jako terapeuci nieświadomie unikamy tego tematu, możemy odebrać drugiemu człowiekowi bezpieczną przestrzeń na domknięcie jego życiowej historii. A dotykamy przecież najbardziej wspólnie tego, co cielesne, zmysłowe w gabinetach, przy łóżkach chorych w szpitalach, hospicjach.
Moje seminarium powstało z potrzeby wspólnego poszukiwania mądrych i czułych ram psychoterapeutycznych, które pozwolą nam pomieścić ten ogromny trud. Podczas spotkania podzielę się z Wami moim żywym, zakorzenionym w ciele 20-letnim doświadczeniem pracy z osobami chorymi onkologicznie, umierającymi, z ich rodzinami, zespołami medycznymi szpitali i hospicjum w całej Polsce, abyśmy mogli wspólnie uczyć się, jak z odwagą, uważnością i wewnętrzną mądrością towarzyszyć człowiekowi w jego ostatniej podróży… Pracowałam przy łóżku chorego w jego domu, na oddziałach szpitalnych i gabinecie prywatnym. Nadszedł dla mnie taki moment, że chciałabym połączyć moją wiedzę i przede wszystkim doświadczenie w zakresie psychoonkologii, mojej alma mater, psychosomatyki i psychoanalitycznego myślenia. To mój autorski projekt.
Justyna Rutkowska
.
HARMONOGRAM SPOTKAŃ – WARSZAWA (niedziele)
- 08.11.2026 r. Zjazd 1: Ciało jako scena kryzysu somatycznego i psychicznego.
.
Zagadnienia: Mechanizmy regresji somatycznej i psychicznej w obliczu ciężkiej choroby, kryzys egzystencjalny oraz trudność werbalizacji traumy i lęku przed śmiercią. Somatopsychiczne aspekty doświadczania własnego, chorującego ciała. Konwersja a psychiczne przetwarzanie i adaptacja do realiów choroby fizycznej; dynamika popędu życia i popędu śmierci w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia. Zjazd buduje bazę teoretyczną pod specyfikę psychoanalitycznie zorientowanej pomocy, integrując psychosomatyczne rozumienie procesów obronnych z wyzwaniami współczesnej psychoonkologii i wsparcia pacjenta w kryzysie. -
20.12.2026 r. Zjazd 2: Diagnoza nowotworu jako trauma i załamanie struktur obronnych.
Zagadnienia: Psychiczna katastrofa, dezorganizacja ego, mechanizmy obronne: od zaprzeczenia i rozszczepienia po regresję. Przyglądamy się, jak diagnoza narusza dotychczasowe neurotyczne i dojrzałe obrony pacjenta. Omawiamy zjawisko lęku przed unicestwieniem oraz pierwotny lęk przed rozpadem. Proces załamania dotychczasowej ekonomii narcystycznej pacjenta. Przejawy regresji psychicznej w odpowiedzi na zagrożenie życia. Zjazd uczy rozpoznawać psychiczną dezorganizację w pierwszych fazach choroby.
-
24.01.2027 r. Zjazd 3: Ciało chorujące, ciało zniekształcone. Destrukcja narcyzmu i obrazu siebie.
Zagadnienia: Psychiczne konsekwencje naruszenia integralności ciała przez nowotwór, operacje i chemioterapię; destrukcja pierwotnego narcyzmu cielesnego oraz neurotycznego obrazu siebie. Proces żałoby po dawnym ciele i trudność w reinternalizacji nowego obrazu siebie. Omawiamy zjawisko wstrętu do własnego ciała, poczucie zdrady przez biologię oraz rolę aleksytymii jako deficytu mentalizacji i niezdolności do afektywnego różnicowania stanów somatycznych. Koncepcja „Ja-Skóry” i utrata psychofizycznych granic w chorobie. Zjazd analizuje zmiany somatyczne wywołane przez nowotwór oraz inwazyjne leczenie. Pracujemy nad psychosomatycznym rozumieniem procesów obronnych, reintegracją straumatyzowanego Ego cielesnego oraz podtrzymywaniem spójnego, choć okaleczonego Ja pacjenta.
07.02.2027 r. Zjazd 4: Przeniesienie i przeciwprzeniesienie somatyczne w psychoonkologii oraz bionowska funkcja pomieszania i kontenerowania.
Zagadnienia: Indukcja lęku tanatycznego i zjawisko przeciwprzeniesienia somatycznego u terapeuty. Mechanizm pomieszczenia lęków bezimiennych i pierwotnych doznań cielesnych. Fantazje o terapeutycznej omnipotencji versus kliniczna bezradność wobec regresu choroby pacjenta. Analiza granic zaangażowania analityka. Zjazd uczy rozumienia i kontenerowania skrajnych lęków przed nicością, pomagając klinicyście radzić sobie z przeciwprzeniesieniem somatycznym oraz kliniczną bezradnością w kontakcie z pacjentem w stanie terminalnym.
07.03.2027 r. Zjazd 5: Perspektywa pola w psychoonkologicznej praktyce klinicznej.
Zagadnienia: Ujęcie pola analitycznego jako wspólnej przestrzeni emocjonalnej generowanej przez terapeutę i pacjenta. Ciało i somatyzacja jako pierwotny komunikat oraz barometr napięć w polu relacyjnym po-między słowami. Wykorzystanie zjawiska reverie, intuicji oraz ucieleśnionego przeciwprzeniesienia klinicysty do dekodowania traumy. Praca z regresem, oporem, milczeniem i odgrywaniem w przestrzeni gabinetu, w relacji z pacjentem. Zjazd uczy słuchania głębszego niż słowa, pomieszczania lęków katastroficznych oraz budowania bezpiecznej więzi, pozwalając na rezygnację ze sztywnych teorii na rzecz autentycznego bycia z pacjentem tu i teraz w celu reintegracji jego „Ja”.
04.04.2027 r. Zjazd 6: Praca z rodziną pacjenta. System, nieświadome przymierza i zmowa milczenia.
Zagadnienia: Perspektywa psychoanalitycznego myślenia o systemie rodzinnym w obliczu kryzysu nowotworu. Analizujemy mechanizmy identyfikacji projekcyjnej między członkami rodziny a chorym. Omawiamy zjawisko zmowy milczenia jako neurotycznej obrony przed konfrontacją ze stratą. Przyglądamy się delegacjom nieświadomym, gdzie chory staje się nosicielem symptomu całego systemu. Analiza sztywności granic rodzinnych w obliczu terminalnej fazy choroby oraz praca z nieświadomymi przymierzami i paktami obronnymi w systemie rodzinnym. Zjazd przygotowuje do wspierania bliskich bez zatracania perspektywy pacjenta, ucząc klinicysty rozpoznawania dynamiki systemu psychosomatycznego w obliczu ciężkiego kryzysu somatycznego.
23.05.2027 r. Zjazd 7: Proces odchodzenia. Umieranie, żałoba antycypacyjna i praca tanatyczna.
Zagadnienia: Zanurzenie w teorię popędu śmierci i metapsychologię procesu umierania. Analizujemy fazę de-kategoryzacji, czyli stopniowego wycofywania libido oraz energii psychicznej z obiektów świata zewnętrznego na rzecz narcyzmu pierwotnego (do wewnątrz). Omawiamy dynamikę żałoby antycypacyjnej pacjenta i jego bliskich jako proces przygotowania na niebyt. Badamy lęk przed ego-śmiercią oraz momenty integracji ostatecznej struktury psychicznej i godzenia się z losem. Rola milczenia i głębokiej regresji w terminalnej opiece psychoonkologiznej, psychopaliatywnej i hospicyjnej. Zjazd uczy towarzyszenia w terminalnej fazie z szacunkiem dla milczenia i regresu, budując teoretyczne i kliniczne fundamenty pod opiekę nad pacjentem u schyłku życia.
06.06.2027 r. Zjazd 8: Przeciwdziałanie traumie zastępczej u terapeuty oraz integracja materiału
Zagadnienia: Ostatnie spotkanie dedykowane jest higienie psychicznej analityka i zjawisku wypalenia (traumie wtórnej). Analizujemy ślady, jakie praca z umieraniem pozostawia w strukturze psychicznej pomagającego. Konsekwencje stałej ekspozycji terapeuty na popęd śmierci i procesy gnicia tkankowego. Zjawisko traumatyzacji wtórnej. Omawiamy rolę superwizji i własnej analizy jako niezbędnych narzędzi chroniących przed psychiczną desensytyzacją. Integrujemy wiedzę z zakresu psychosomatyki i psychoonkologii z całego cyklu. Zjazd kończy się symbolicznym domknięciem i separacją w grupie seminaryjnej. Zjazd kończy się symbolicznym domknięciem procesu grupowego seminarium oraz integracją przeciwprzeniesieniowych doświadczeń z całego cyklu pracy z ciałem.
PROWADZĄCA
- Justyna Rutkowska
Członkini nadzwyczajna Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej z dnia 4.04.2024 r.
Członkini Polskiego Towarzystwa Psychologicznego Nr 05/0273
Członkini Polskiego Towarzystwa Psychoonkologicznego
Członkini Towarzystwa Promocji Jakości
Posiada ponad 20-letnie doświadczenie w pracy psychologicznej, psychoonkologicznej i psychoterapeutycznej. Ponad 15 lat pracowała klinicznie przy łóżku chorego w kontakcie z pacjentem hospicyjnym, onkologicznym, jego rodziną, jak również dziećmi i rodzinami w żałobie w Zespole Hospicyjnej Opieki Domowej oraz Poradni Medycyny Paliatywnej. Przez kilkanaście lat uczestniczyła w pracach i spotkaniach klinicznego Zespołu medycznego pod opieką dr n. med. Krystyny Rumieniuch, obecnie Konsultanta Wojewódzkiego w Dziedzinie Medycyny Paliatywnej Województwa Śląskiego. Przez wiele lat prowadziła grupy wsparcia dla dzieci i dorosłych w żałobie. Przez kilkanaście lat była organizatorem i koordynatorem kursów psychologiczno-medycznych dla wolontariuszy i opiekunów niemedycznych w opiece hospicyjnej i paliatywnej. W podobnym okresie pracowała także z dziećmi, młodzieżą i rodzicami w środowiskach domowych, świetlicach socjoterapeutycznych, ośrodkach pomocy społecznej, ośrodkach interwencji kryzysowej. Przez kilkanaście lat prowadziła w tym zakresie szkolenia, wykłady i warsztaty dla szkół wszystkich szczebli, uczelni i kadry pedagogicznej oraz w poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
.
W 2005 r. ukończyła 5-letnie dzienne studia magisterskie w Instytucie Psychologii na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego. Posiada specjalność kliniczno-wychowawczą dzieci i młodzieży oraz kliniczno-sądową. Staż psychiatryczny odbyła w Klinicznym Oddziale Psychiatrycznym Szpitala Wolskiego im. dr Anny Gostyńskiej w Warszawie. Ukończyła dwa podyplomowe kursy specjalizacyjne w zakresie podstaw psychiatrii i diagnozy oraz terapii zaburzeń psychicznych na Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Górnośląskim Centrum Medycznym na Oddziale Psychiatrii i Psychoterapii. Ukończyła także kurs „Oblicza współczesnej psychiatrii” zorganizowany przez Klinikę Psychiatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Ukończyła podyplomowe kursy w zakresie opieki paliatywnej i propedeutyki medycyny paliatywnej w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w Zakładzie Medycyny Paliatywnej u prof. Krystyny de Walden-Gałuszko oraz w Wojewódzkiej Przychodni Leczenia Bólu i Medycyny Paliatywnej w Katowicach u dr Jadwigi Pyszkowskiej. Przez wiele lat współpracowała z Forum Hospicjów Polskich z siedzibą w Krakowie oraz Fundacją „Hospicjum, to też życie” z siedzibą w Gdańsku. Od 20 lat regularnie uczestnicy w formie czynnej i biernej w Ogólnopolskich Konferencjach Psychoonkologicznych prezentując swoje wykłady i postery. W tym zakresie prowadziła także zajęcia dla studentów Szkoły Zarządzania Uniwersytetu Śląskiego oraz na Uniwersytecie Humanistycznospołecznym SWPS w Katowicach. Od ponad lat prowadzi zajęcia ze studentami w ramach podyplomowych studiów „Systemowe zarządzanie jakością w ochronie zdrowia” w Krakowie (Uniwersytet A. F. Modrzewskiego, aktualnie Uniwersytet Ekonomiczny). Od dekady prowadzi szkolenia w polskich szpitalach w zakresie zdarzeń niepożądanych, jakości oraz komunikacji klinicznej we współpracy z Towarzystwem Promocji Jakości oraz Centrum Monitorowania Jakości w ochronie zdrowia z siedzibą w Krakowie. Na zlecenie Fundacji „Iskierka” napisała Poradnik dla rodziców po stracie dzieci „Nadzieja jest rzeczą z piórami”. Posiada doświadczenia występowania w mediach, łączenia tematyki klinicznej relacji z pacjentem ze sztuką i przyrodą. Ukończyła 4-letnie szkolenie psychoterapeutyczne oraz 2-letni fakultet z terapii dzieci i młodzieży w Krakowskim Centrum Psychodynamicznym. Ukończyła roczny kurs Podstaw Psychoterapii Psychoanalitycznej oraz 2-letni kurs Psychoterapia psychoanalityczna w Głębokich Zaburzeniach Osobowości w Krakowskiej Szkole Psychoterapii Psychoanalitycznej. Odbyła I i II stop. Racjonalnej Terapii Zachowania zorganizowanych przez UNICORN oraz Polskie Towarzystwo Psychologii Behawioralnej. Jest certyfikowanym terapeutą psychoonkologicznego Programu Simonton Cancer Center. Wzięła udział w Grupie Otwarcia Laboratorium Psychoedukacji. Otrzymała certyfikat trenera w Szkole Trenerów „Meritum”, a kompetencje trenerskie doskonaliła w Grupie Trop w Warszawie. W obydwu szkołach trenerskich brała udział w treningach interpersonalnych. Wzięła udział w 2-letniej grupie Self Experience. Ukończyła cały cykl programu Wojciecha Eichelbergera „Zarządzanie energią życiową w stresie”.
. - Wejdź / Rozwój w nurcie psychoanalitycznym
LITERATURA do uwzględnienia:
- Didier Anzieu – Le Moi-peau, Paris 1985 (wyd. 2: 1995), Dunod.
- Didier Anzieu – The Skin-Ego, New Haven–London 1989 (wznowienie: London 2016), Yale University Press / Karnac Books.
- Avner Bergstein – Niezbadane rejony życia psychicznego. Wyprawy Wilfreda Biona i Donalda Meltzera, Warszawa 2019, Oficyna Ingenium.
- Wilfred R. Bion – Po namyśle, Warszawa 2014, Oficyna Ingenium. (Zawiera artykuł „Ataki na łączenie”).
- Wilfred R. Bion – Uczenie się na podstawie doświadczenia, Warszawa 2011, Oficyna Ingenium. (Zawiera artykuł „Teoria myślenia”).
- David Boadella – Przepływy życia. Wprowadzenie do biosyntezy, Warszawa 1992, Jacek Santorski & Co.
- Christopher Bollas – The Shadow of the Object: Psychoanalysis of the Unthought Known, London 1987, Free Association Books.
- Bogdan de Barbaro (red.) – Choroba przewlekła a system rodzinny, Kraków 2002, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Bogdan de Barbaro (red.) – Wokół psychoanalizy i systemów, Kraków 1999, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Krystyna de Walden-Gałuszko – Psychoonkologia w praktyce klinicznej, Warszawa 2023 (lub wyd. wcześniejsze: 2011), Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
- Krystyna de Walden-Gałuszko – U kresu. Opieka psychopaliatywna, czyli jak pomóc choremu, rodzinie i personelowi medycznemu środkami psychologicznymi, Gdańsk 1996 (wznowienie: Kraków 2000, Medycyna Praktyczna).
- Viktor E. Frank – Człowiek w poszukiwaniu sensu, Warszawa, 2009, Czarna owca.
- Viktor E. Frankl – Lekarz i dusza. Wprowadzenie do logoterapii i analizy egzystencjalnej, Warszawa 2024, Oficyna Ingenium.
- Sigmund Freud – Kultura jako źródło cierpień, Warszawa 1995 (lub inne wydania), Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Sigmund Freud – Żałoba i melancholia, [w:] Psychologia nieświadomości, Warszawa 2007, Wydawnictwo KR.
- Caroline Garland (red.) – Czym jest trauma. Podejście psychoanalityczne, Warszawa 2013, Oficyna Ingenium.
- Krystyna Geller – Słuchanie i słyszenie ścieżek somatosensorycznych, czyli refleksje na temat tego, co dzieje się między ciałem a umysłem, Czytelnia Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychoanalitycznej (PTPP).
- Wojciech Hańbowski – W cieniu zmarłego obiektu i inne studia przypadków, Gdańsk–Sopot 2007, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
- Irena Heszen-Niejodek, Helena Sęk (red.) – Psychologia zdrowia, Warszawa 1997, Wydawnictwo Naukowe PWN. (oraz nowsze wydanie: Irena Heszen, Helena Sęk – Psychologia zdrowia, Warszawa 2020, PWN).
- Jimmie C. Holland, Julia H. Rowland (red.) – Handbook of Psychooncology: Psychological Care of the Patient with Cancer, New York 1989, Oxford University Press.
- René Kaës – Aparat psychiczny grupowy. Wokół instytucji i grupy, Warszawa 2015, Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Ewa Kobylińska-Dehe – Cielesność i śnieniomówienie, „WunderBlock. Psychoanaliza
i Filozofia”, nr 2, 2022, s. 37–68. - Gregorio Kohon – O naturze psychoanalizy. Wytrwałość paradoksalnego dyskursu, Warszawa 2021, Oficyna Ingenium.
- Elisabeth Kübler-Ross – Rozmowy o śmierci i umieraniu, Poznań 2007, Wydawnictwo Media Rodzina.
- Alessandra Lemma – Pod skórą. Psychoanalityczne studium modyfikacji ciała, Sopot 2013, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
- Stephen Levine – Gdybyś miał przed sobą rok życia. Eksperyment na świadomości, Warszawa 2024, Wydawnictwo Szafa.
- Joyce McDougall – Teatry ciała. Psychoanalityczne podejście do chorób psychosomatycznych, Warszawa 2014, Oficyna Ingenium.
- Agata Orzechowska, Piotr Gałecki (red.) – Zaburzenia psychosomatyczne w ujęciu terapeutycznym, Łódź 2014, Wydawnictwo Continuo.
- Irma Brenman Pick – Autentyczność w relacji psychoanalitycznej, Warszawa 2021, Oficyna Ingenium.
- Marzena Samardakiewicz, Maria Rogiewicz (red.) – Psychoonkologia w medycynie, Gdańsk 2017, Polskie Towarzystwo Psychoonkologiczne.
- Katarzyna Schier – Bez tchu i bez słowa. Więź psychiczna i regulacja emocji u osób chorych na astmę oskrzelową, Gdańsk 2005, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
- Katarzyna Schier – Piękne brzydactwo. Psychologiczna problematyka obrazu ciała i jego zaburzeń, Warszawa 2010, Wydawnictwo Naukowe Scholar.
- Victor Sedlak – Superego, ideały ego i ślepe plamki psychoanalityka. Rozwój emocjonalny klinicysty, Gdańsk 2021, Wydawnictwo Imago.
- Erel Shalit – Cykl życia. Archetypowa droga człowieka, Warszawa 2014, Wydawnictwo ENETEIA.
- Neville Symington – Nowa teoria, Warszawa 2011 (wyd. 2: 2021), Oficyna Ingenium.
- Jadwiga Wais – Bracia Grimm i siostra Śmierć. O sztuce życia i umierania, Warszawa 2014, Wydawnictwo ENETEIA.
- Margaret Watson, William S. Breitbart (red. wyd. polskiego Krystyna de Walden-Gałuszko) – Psychoonkologia w opiece paliatywnej i u schyłku życia, Kraków 2024, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Andrzej Werbart – „The Skin is the Cradle of the Soul”: Didier Anzieu on the Skin-Ego, Boundaries, and Boundlessness, „Journal of the American Psychoanalytic Association”, 67(1), 2019, s. 37–58.
.
MODEL SPOTKANIA
09:00 – 12:30 Seminarium on-line
14:00 – 17:30 Seminarium na żywo w Warszawie
.
INFORMACJE
.
→ ZAPISZ SIĘ
.
- Koszt seminarium: 2 800 zł. Płatne w dwóch ratach po opłaconej wcześniej zaliczce.
Pojedynczy Zjazd kosztuje 350 zł.
Do 30.10.2026 r. 1 400 zł.
Do 31.12.2026 r. 1 400 zł.
Indywidualne ustalenia finansowe są możliwe po zgłoszeniu się na seminarium. - WPŁATA NA KONTO: mBank 20 1140 2004 0000 3302 6215 6712 (tytuł: II seminarium psychoonkologiczne w ujęciu psychoanalitycznym).
- Organizator wystawia Zaświadczenia udziału i faktury.
- Zjazdy odbywają się w stałej grupie.
- Nie przewidujemy nagrywania spotkań.
- Do zaliczenia seminarium dopuszczalne są dwie nieobecności.
- Przerwanie seminarium nie skutkuje zwrotem uiszczonej wcześniej opłaty.
- Sytuacje losowe rozpatrywane są indywidualnie.
- Liczba osób ograniczona. Decyduje kolejność wpłat.
- Seminarium na żywo będzie odbywać się w Warszawie przy Placu Zbawiciela. Uczestnicy otrzymają adres.
- Osoby zainteresowane proszę o kontakt mailowy: j.rutkowska@verso-rozwoj.pl
ADRESACI: psychoterapeuci, psycholodzy, psychoonkolodzy, lekarze psychiatrzy, zainteresowani terapeuci innych nurtów i poprzednich edycji. W sytuacjach indywidualnych ustaleń studenci powyższych kierunków.
WARSZTATY KLINICZNE PSYCHOONKOLOGICZNE
w ujęciu psychoanalitycznym
– program, literatura i cena bez zmian
.
TERMIN: 29 – 31.01.2027 r. Warszawa
piątek 18:00 – 20.00 / sobota 10:00 – 13:00, 15.00– 18:00 / niedziela 10:00 – 14.00
ORGANIZATOR:
VERSO Śląskie Studium Psychoterapii Psychoanalitycznej
Instytut Zdrowia
Budowlanych 5/2
43-100 Tychy
NIP: 646 240 91 98
REGON: 276866748
TELEFON: 504 255 118
www.verso-rozwoj.pl
j.rutkowska@verso-rozwoj.pl
kontakt@verso-rozwoj.pl
- INFORMACJE DODATKOWE: Spotkania mogą być fotografowane.
Obraz: Olga Szerstobitow



